Το ψηφιακο μας…χαλι

Μόνο τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία, όσον αφορά τα μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατάφερε να ξεπεράσει η Ελλάδα στην κατάταξη με βάση τον Δείκτη Ψηφιακής Οικονομίας και Κοινωνίας 2015 που δημοσιοποίησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο δείκτης εξετάζει μία σειρά από παραμέτρους που σχετίζονται με το πώς αξιοποιεί το κάθε κράτος – μέλος της ψηφιακές τεχνολογίες τόσο όσον αφορά τον κάθε πολίτη ξεχωριστά όσο και σε επίπεδο πολιτείας.

Για τη χώρα μας ο δείκτης διαμορφώθηκε το 2015 στο 0,36 (με άριστα το 1) φέρνοντας τη χώρα μας στην 26η θέση, την ίδια με το 2014 όταν ο δείκτης για την Ελλάδα ήταν στο 0,31, κάτι που σημαίνει ότι υπήρξε μία βελτίωση. Ακόμη παραμένουμε, όμως, πολύ πίσω σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο που είναι στο 0,44, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι στην κορυφή της λίστας είναι η Δανία με 0,68.

Ένας από τους παράγοντες που η Ελλάδα είναι στις τελευταίες θέσεις είναι το θέμα της πρόσβασης στο Διαδίκτυο. Παρά το γεγονός ότι το 100% των ελληνικών νοικοκυριών έχουν πρόσβαση σε σταθερές ευρυζωνικές υπηρεσίες, το 37% δεν έχει ακόμη συνδρομή σε αυτές. Επιπλέον, η “πρόσβαση νέας γενιάς” που μπορεί να παρέχει διαδικτυακή σύνδεση υψηλής ταχύτητας (ταχύτητα λήψης δεδομένων τουλάχιστον 30 Mbps ) βρίσκεται ακόμη στα σπάργανα και είναι διαθέσιμη μόνο στο 27% των κατοικιών, πολύ κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 62%.

Η Ελλάδα αντιμετωπίζει δύο βασικές προκλήσεις όσον αφορά τη συνδεσιμότητα, σύμφωνα με τη μελέτη. Πρώτον, πρέπει να αυξηθεί ο αριθμός των συνδρομητών ευρυζωνικών υπηρεσιών, καθώς μόνο το 63% των νοικοκυριών έχουν συνδρομή σε σταθερές ευρυζωνικές υπηρεσίες και το 39% των πολιτών σε κινητές ευρυζωνικές υπηρεσίες, περιορίζοντας έτσι την ικανότητα της Ελλάδας να αξιοποιήσει τα οφέλη της ψηφιακής οικονομίας. Δεύτερον, είναι αναγκαίο να βελτιωθεί η κάλυψη δικτύων υψηλής ταχύτητας, δηλαδή δικτύων πρόσβασης νέας γενιάς (NGA) που παρέχουν τουλάχιστον 30 Mbps. Σήμερα η κάλυψη NGA στην Ελλάδα είναι χαμηλότερη από το ήμισυ του μέσου όρου της ΕΕ. Ομοίως, οι συνδρομές σε ευρυζωνικές συνδέσεις υψηλής ταχύτητας πρέπει να αυξηθούν, δεδομένου ότι μόνο το 2,6% των σταθερών διαδικτυακών συνδρομών αφορούν συνδέσεις υψηλής ταχύτητας (22% στην ΕΕ).

Ψηφιακές δεξιότητες
Ένας από τους λόγους του χαμηλού βαθμού αφομοίωσης των ευρυζωνικών υπηρεσιών ενδέχεται να είναι το υψηλό κόστος, δεδομένου ότι το κόστος της μεμονωμένης σταθερής ευρυζωνικής συνδρομής στην Ελλάδα ανέρχεται στο 1,8% του μέσου κατά κεφαλήν ακαθάριστου εισοδήματος όταν στην ΕΕ είναι στο 1,3%. Το χαμηλό ποσοστό απορρόφησης θα μπορούσε επίσης να αποδοθεί στη σχετικά χαμηλή ζήτηση που συνεπάγεται η έλλειψη ψηφιακών δεξιοτήτων του ευρύτερου πληθυσμού. Η Ελλάδα έχει ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα τακτικών χρηστών του διαδικτύου στην ΕΕ (59%), ενώ το 33% του ελληνικού πληθυσμού δεν έχει χρησιμοποιήσει ποτέ το διαδίκτυο (ο μέσος όρος για την ΕΕ είναι 18%). Αυτό σημαίνει ότι το ένα τρίτο του πληθυσμού δεν μπορεί να αξιοποιήσει τις δυνατότητες που προσφέρει το διαδίκτυο ούτε να συμβάλει στην ψηφιακή οικονομία. Οι ψηφιακές δεξιότητες είναι σήμερα αναγκαίες για το σύνολο του εργατικού δυναμικού, και το γεγονός ότι μόνο το 45% των Ελλήνων διαθέτουν τουλάχιστον ένα βασικό επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εμπόδιο στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας.

Χρήση
Οι Έλληνες χρήστες του διαδικτύου έχουν πρόσβαση σε μια μεγάλη ποικιλία διαδικτυακών δραστηριοτήτων. Διαβάζουν τις ειδήσεις ηλεκτρονικά (85%), ακούν μουσική, βλέπουν ταινίες, παίζουν ηλεκτρονικά παιχνίδια (52%) και επικοινωνούν μέσω φωνητικών κλήσεων ή βιντεοκλήσεων (45%) ή μέσω των κοινωνικών δικτύων (64%). Οι Έλληνες κάνουν μεγαλύτερη χρήση του διαδικτύου για όλες αυτές τις δραστηριότητες απ’ ό,τι συνολικά σε ολόκληρη την ΕΕ.
Ενώ οι Έλληνες είναι ενθουσιώδεις χρήστες του διαδικτύου για τις παραπάνω δραστηριότητες, δείχνουν μεγάλη απροθυμία να πραγματοποιήσουν οποιαδήποτε ηλεκτρονική συναλλαγή, πιθανώς λόγω έλλειψης εμπιστοσύνης. Τα ποσοστά των Ελλήνων χρηστών του διαδικτύου που χρησιμοποιούν ηλεκτρονικές τραπεζικές υπηρεσίες (21%) ή πραγματοποιούν ηλεκτρονικές αγορές (40%) είναι πολύ χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ (57% και 63% αντίστοιχα).

Επιχειρήσεις
Η ενσωμάτωση της ψηφιακής τεχνολογίας από τις επιχειρήσεις είναι εκεί όπου η Ελλάδα έχει τις καλύτερες επιδόσεις σε σύγκριση με όλες τις άλλες παραμέτρους, δεδομένου ότι έχει βαθμολογηθεί με 0,31 και βρίσκεται στην 19η θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ. Ωστόσο, οι ελληνικές επιχειρήσεις πρέπει να αξιοποιήσουν καλύτερα τις δυνατότητες που προσφέρει το ηλεκτρονικό εμπόριο και οι εφαρμογές που βασίζονται στο cloud. Το ποσοστό των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν τεχνολογίες, όπως ηλεκτρονική ανταλλαγή πληροφοριών (ERP – 40%) και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (17%) είναι υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (31% και 14% αντίστοιχα). Ωστόσο, δεν υπάρχουν πολλές ελληνικές επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν RFID (2,6%), ηλεκτρονικά τιμολόγια (4,8% το 2014), ή υπηρεσίες cloud (4,7%). Οι ελληνικές επιχειρήσεις πρέπει επίσης να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες που προσφέρει το ηλεκτρονικό εμπόριο. Πολύ λίγες μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην Ελλάδα πραγματοποιούν πωλήσεις μέσω διαδικτύου (9,1%) και ακόμη λιγότερες πραγματοποιούν διαδικτυακές πωλήσεις σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ (4,3%).

Δημόσιο
Οι ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες είναι η παράμετρος στην οποία η Ελλάδα έχει σημειώσει τη μεγαλύτερη βελτίωση σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Με βαθμολογία 0,35, η Ελλάδα ανέβηκε από την 27η θέση πέρυσι στην 21η φέτος. Ωστόσο, οι επιδόσεις της Ελλάδας είναι χαμηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ όσον αφορά τους περισσότερους δείκτες ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών.
Η Ελλάδα αντιμετωπίζει μια σημαντική πρόκληση όσον αφορά τις διαδικτυακές δημόσιες υπηρεσίες. Η βαθμολογία της στους σχετικούς δείκτες την κατατάσσει μεταξύ των τελευταίων στην ΕΕ και δείχνει την ανάγκη περαιτέρω εκσυγχρονισμού των υπηρεσιών της. Παρά το γεγονός αυτό, η βαθμολογία της Ελλάδας είναι υψηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ όσον αφορά το ποσοστό των χρηστών του διαδικτύου που έχουν υποβάλει συμπληρωμένα έντυπα στη δημόσια διοίκηση (38%).