Data και ΑΙ φερνουν νεες ευκαιριες και αναπτυξη στην ΕΕ

Η αξία της ευρωπαϊκής αγοράς δεδομένων θα τριπλασιαστεί το 2025 στα €829 δισ. αντιπροσωπεύοντας το 5,8% του ΑΕΠ της ΕΕ των 27. Επίσης, ενώ ο αριθμός των επαγγελματιών του τομέα των δεδομένων το 2018 ήταν 5,7 εκατομμύρια, μέχρι το 2025 αναμένεται να διπλασιαστεί.

Τα παραπάνω στοιχεία παρουσιάστηκαν στην στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα δεδομένα και την τεχνητή νοημοσύνη που δημοσιεύθηκε στις 19 Φεβρουαρίου. Η στρατηγική, προτεραιότητα της οποίας είναι ο άνθρωπος, ανοίγει νέες ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις και ενισχύει την ανάπτυξη μιας αξιόπιστης τεχνολογίας υπέρ μιας ανοικτής και δημοκρατικής κοινωνίας και μιας δυναμικής και βιώσιμης οικονομίας.

Η δημιουργία ενιαίας αγοράς δεδομένων θα βοηθήσει την ΕΕ να είναι πιο ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο και θα οδηγήσει σε καινοτόμες διαδικασίες, προϊόντα και υπηρεσίες.

 

Τα βιομηχανικά και εμπορικά δεδομένα αποτελούν κινητήριες δυνάμεις της ψηφιακής οικονομίας. Η ευρωπαϊκή στρατηγική για τα δεδομένα θα καταστήσει διαθέσιμα περισσότερα δεδομένα προς χρήση στην οικονομία και στην κοινωνία, ενώ παράλληλα οι παραγωγοί των δεδομένων θα διατηρούν τον έλεγχο.

Ενώ ο όγκος των δεδομένων αυξάνεται συνεχώς, το μεγαλύτερο μέρος των δυνατοτήτων του παραμένει αναξιοποίητο. Με μια ενιαία αγορά δεδομένων, η ΕΕ σκοπεύει να αποδεσμεύσει μη χρησιμοποιηθέντα δεδομένα, επιτρέποντάς τους να κυκλοφορούν ελεύθερα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σε όλους τους τομείς, προς όφελος των επιχειρήσεων, των ερευνητών και των δημοσίων διοικήσεων. Για να επιτευχθεί αυτό, η ΕΕ θα θεσπίσει πρακτικούς, δίκαιους και σαφείς κανόνες για την πρόσβαση στα δεδομένα και τη χρήση τους, οι οποίοι θα συνάδουν με τις ευρωπαϊκές αξίες και δικαιώματα, όπως είναι η προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, η προστασία των καταναλωτών και η νομοθεσία περί ανταγωνισμού.

 

Στο πλαίσιο των προτεινόμενων προγραμμάτων «Ορίζων Ευρώπη» και «Ψηφιακή Ευρώπη» (2021-2027), η Επιτροπή θα αναπτύξει κοινούς ευρωπαϊκούς χώρους δεδομένων σε κρίσιμους τομείς, όπως η βιομηχανική παραγωγή, η πράσινη συμφωνία, η κινητικότητα ή η υγεία· και θα επενδύσει 2 δισ. ευρώ σε ευρωπαϊκά έργα υψηλού αντικτύπου για ευρωπαϊκούς χώρους δεδομένων και σε αξιόπιστες και ενεργειακά αποδοτικές υποδομές cloud computing.

 

Η Ευρώπη ως ηγέτιδα δύναμη στην τεχνητή νοημοσύνη

Η Ευρώπη διαθέτει ό,τι απαιτείται προκειμένου να γίνει παγκόσμια ηγέτιδα δύναμη στα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που μπορούν να χρησιμοποιούνται και να εφαρμόζονται με ασφάλεια. Διαθέτει άριστα ερευνητικά κέντρα, ασφαλή ψηφιακά συστήματα και ισχυρή θέση στους τομείς της ρομποτικής, καθώς και ανταγωνιστικούς τομείς μεταποίησης και υπηρεσιών, που εκτείνονται από την αυτοκινητοβιομηχανία έως την ενέργεια, από την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη έως τη γεωργία.

Στη «Λευκή Βίβλο» που παρουσίασε στις 19 Φεβρουαρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει ένα πλαίσιο για την αξιόπιστη τεχνητή νοημοσύνη, με βάση την αριστεία και την εμπιστοσύνη. Σε συνεργασία με τον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα, στόχος είναι η κινητοποίηση πόρων σε ολόκληρη την αξιακή αλυσίδα και η δημιουργία των κατάλληλων κινήτρων για την επιτάχυνση της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης, μεταξύ άλλων και από μικρότερες και μεσαίες επιχειρήσεις. Εδώ περιλαμβάνεται η συνεργασία με τα κράτη μέλη και την ερευνητική κοινότητα, καθώς και η προσέλκυση και διατήρηση ταλέντων στην ΕΕ. Δεδομένου ότι τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να είναι πολύπλοκα και να ενέχουν σημαντικούς κινδύνους, είναι ουσιαστικής σημασίας η οικοδόμηση εμπιστοσύνης. Ένα πλαίσιο πρέπει να καλύπτει τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης υψηλού κινδύνου, χωρίς να επιβαρύνει υπερβολικά όσα συστήματα ενέχουν μικρότερους κινδύνους. Εξακολουθούν να ισχύουν αυστηροί κανόνες της ΕΕ για την προστασία των καταναλωτών, την αντιμετώπιση αθέμιτων εμπορικών πρακτικών και την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και της ιδιωτικότητας.

 

Για τις περιπτώσεις υψηλού κινδύνου, όπως η υγεία, η αστυνόμευση ή οι μεταφορές, τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης πρέπει να είναι διαφανή, ανιχνεύσιμα και να εγγυώνται την εποπτεία από τον άνθρωπο. Οι αρχές θα πρέπει να είναι σε θέση να δοκιμάζουν και να πιστοποιούν αλγορίθμους, καθώς και να ελέγχουν τα καλλυντικά, τα αυτοκίνητα ή τα παιχνίδια. Χρειάζονται αντικειμενικά στοιχεία για την εκπαίδευση των συστημάτων υψηλού κινδύνου ώστε να διασφαλίζεται ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως είναι η ιδιωτικότητα και η απαγόρευση των διακρίσεων. Ενώ σήμερα, η χρήση της αναγνώρισης προσώπου για την εξ αποστάσεως αναγνώριση βιομετρικών στοιχείων γενικώς απαγορεύεται και μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο σε σπάνιες, δεόντως αιτιολογημένες και αναλογικές περιπτώσεις, υπό την επιφύλαξη διασφαλίσεων και βάσει του ενωσιακού ή του εθνικού δικαίου, η Επιτροπή επιθυμεί να δρομολογήσει έναν εκτεταμένο διάλογο, ο οποίος θα μπορούσε να δικαιολογήσει εξαιρέσεις στο μέλλον, εφόσον χρειαστεί.

 

Όσον αφορά τις εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης χαμηλότερου κινδύνου, η Επιτροπή προτείνει ένα εθελοντικό σύστημα επισήμανσης. Όλες οι εφαρμογές και οι αλγόριθμοι τεχνητής νοημοσύνης είναι ευπρόσδεκτοι στην ευρωπαϊκή αγορά, εφόσον συμμορφώνονται με τους κανόνες της ΕΕ.