Απογοητευτικες οι επιδοσεις της Ελλαδας στην ψηφιακη οικονομια

Πριν από λίγες μέρες δόθηκε στη δημοσιότητα ο Δείκτης Ψηφιακής Οικονομίας και Κοινωνίας της Ε.Ε. για το 2018 (Digital Economy and Society Index – DESI 2018) και η κατάσταση στην Ελλάδα παραμένει απογοητευτική. Η χώρα μας, όπως και το 2017, βρίσκεται στην προτελευταία θέση μεταξύ των 28 κρατών – μελών της Ε.Ε. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τη σχετική αναφορά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια, η χώρα μας όχι μόνο δεν έχει σημειώσει μεγάλη πρόοδο σε σύγκριση με άλλα κράτη – μέλη, αλλά η όποια πρόοδος ήταν πιο αργή από το μέσο όρο της Ε.Ε.

Ο δείκτης DESI καταγράφει την πρόοδο σε πέντε τομείς: Συνδεσιμότητα, ανθρώπινο κεφάλαιο, χρήση διαδικτυακών υπηρεσιών, ενσωμάτωση της ψηφιακής τεχνολογίας και ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες. Η μετάβαση της Ελλάδας στις γρήγορες ευρυζωνικές συνδέσεις είναι πιο αργή απ’ ό,τι σε άλλα κράτη – μέλη της Ε.Ε., ενώ στα σε ότι αφορά τις κινητές ευρυζωνικές υπηρεσίες, η έκθεση σημειώνει ότι η κάλυψη 4G αυξήθηκε στην Ελλάδα και πλησιάζει τον μέσο όρο της Ε.Ε. Παρόλα αυτά, οι επί μέρους δείκτες ψηφιακών δεξιοτήτων, ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και συνδεσιμότητας είναι απογοητευτικοί.

 

Το χάσμα μεταξύ της Ελλάδας και των υπολοίπων κρατών – μελών φαίνεται να μεγαλώνει. Το 2017, όλα τα κράτη -μέλη βελτίωσαν την κατάταξή τους με τις Δανία, Σουηδία, Φινλανδία, και τις Κάτω Χώρες να αποτελούν τις πιο εξελιγμένες ψηφιακές οικονομίες ακολουθούμενες από το Λουξεμβούργο, την Ιρλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, το Βέλγιο και την Εσθονία. Είναι αξιοσημείωτο το ότι οι Ιρλανδία, Κύπρος και Ισπανία είναι οι χώρες με τη μεγαλύτερη ψηφιακή ανάπτυξη, καταφέρνοντας να βελτιώσουν τη συνολική τους βαθμολογία κατά 15 μονάδες την τελευταία τετραετία. Η Ελλάδα αποτελεί τη χώρα με την χειρότερη επίδοση, παρουσιάζοντας αύξηση κάτω από 10 μονάδες.

 

 

Ψηλά η χρήση κοινωνικών δικτύων, χαμηλά οι ψηφιακές τεχνολογίες

Σύμφωνα με την αξιολόγηση του DESI 2018, οι Έλληνες είναι ενεργοί χρήστες των διαδικτυακών υπηρεσιών και οι εταιρείες χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στα ίδια επίπεδα με το μέσο όρο της Ε.Ε. Ωστόσο, η ένταξη πιο εξελιγμένων ψηφιακών τεχνολογιών παραμένει σε χαμηλό επίπεδο, μολονότι η χρήση ηλεκτρονικών τιμολογίων προχώρησε σε κάποιο βαθμό.

Επιπλέον, οι επιδόσεις της Ελλάδας στον τομέα των ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών και των ψηφιακών δεξιοτήτων, παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα και μπορούν να αποτελέσουν τροχοπέδη για την περαιτέρω ανάπτυξη της ψηφιακής οικονομίας και κοινωνίας.

 

Δείκτης συνδεσιμότητας

Αν και η Ελλάδα παρουσιάζει ευρεία διαθεσιμότητα σταθερών ευρυζωνικών συνδέσεων με κάλυψη 99 % (μέσος όρος ΕΕ 97%), η διείσδυση (69 %) προχωρά ακόμη με αργούς ρυθμούς. Οι αναλυτές σημειώνουν ότι οι τιμές εξακολουθούν να είναι σχετικά υψηλές σε σύγκριση με το μέσο όρο της Ε.Ε. και δεν βελτιώθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους.

Έτσι, με συνολική βαθμολογία στον υποδείκτη της συνδεσιμότητας 43,1, η Ελλάδα κατατάσσεται τελευταία μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ.

Στο μεταξύ, η μετάβαση σε γρήγορες ευρυζωνικές συνδέσεις είναι πιο αργή απ’ ό,τι σε άλλα κράτη – μέλη της Ε.Ε., ενώ όσον αφορά τις κινητές ευρυζωνικές επικοινωνίες η κάλυψη 4G παρουσιάζει θετική αύξηση κατά 8 εκατοστιαίες μονάδες στο 88% και βρίσκεται πολύ κοντά στο μέσο όρο της Ε.Ε. (91 %). Ωστόσο, η διείσδυση, παρά την αύξηση κατά 9 μονάδες (59/100), είναι κάτω του μέσου όρου του της Ε.Ε. (90/100), με τις συνδρομές, ωστόσο, σε γρήγορες ευρυζωνικές συνδέσεις έχουν αυξηθεί κατά 2% εκατοστιαίες μονάδες, αγγίζοντας το 7%, αρκετά κάτω από το μέσο όρο της Ε.Ε. (33 %).

 

Παρ’ ότι σημείωσε πρόοδο κατά 6 μονάδες, η Ελλάδα παραμένει τελευταία μεταξύ των κρατών – μελών στην κάλυψη δικτύων νέας γενιάς (NGA) ανά νοικοκυριό (50 %), απέχοντας πολύ από το μέσο όρο της Ε.Ε. (80%).

Τέλος, η χώρα μας έχει σχεδόν μηδενική κάλυψη και διείσδυση ευρυζωνικών επικοινωνιών υπερυψηλής ταχύτητας σε σύγκριση με το μέσο όρο της Ε.Ε., που έχει σταδιακά αυξηθεί από το παρελθόν έτος.

 

Σε ότι αφορά την υπόλοιπη Ευρώπη, συνδεσιμότητα υπερυψηλής ταχύτητας, τουλάχιστον 100 Mbps, διατίθεται στο 58% των νοικοκυριών και ο αριθμός των συνδρομών αυξάνεται με γρήγορους ρυθμούς. Το 15% των νοικοκυριών χρησιμοποιεί ευρυζωνικές συνδέσεις υπερυψηλής ταχύτητας, ποσοστό διπλάσιο σε σχέση με δύο χρόνια πριν και πενταπλάσιο απ’ ό,τι το 2013. Στο μεταξύ, το 80% των ευρωπαϊκών νοικοκυριών καλύπτεται από ευρυζωνικές συνδέσεις υψηλής ταχύτητας τουλάχιστον 30 Μegabits ανά δευτερόλεπτο (Mbps) (76% πέρυσι) και ένα τρίτο (33%) των ευρωπαϊκών νοικοκυριών έχουν συνδρομή (23% αύξηση σε σύγκριση με πέρυσι, και 166% σε σύγκριση με το 2013). Επίσης, οι συνδρομές για κινητά δεδομένα αυξήθηκαν κατά 57% από το 2013, για να φθάσουν τις 90 συνδρομές ανά 100 κατοίκους της Ε.Ε. Τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας 4G καλύπτουν, κατά μέσο όρο, το 91% του πληθυσμού της Ε.Ε. (84% πέρυσι).

 

Ψηφιακές δεξιότητες

Όσον αφορά το ανθρώπινο κεφάλαιο, οι επιδόσεις της Ελλάδας είναι αρκετά χαμηλότερες από το μέσο όρο της Ε.Ε., αλλά η χώρα σημειώνει πρόοδο. Συγκεκριμένα, το 2017, το ποσοστό του ελληνικού πληθυσμού που χρησιμοποιούσε το Διαδίκτυο σε τακτική βάση (67%), ήταν από τα χαμηλότερα μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών (ο μέσος όρος της Ε.Ε. ήταν 81%).

Στο μεταξύ, ο αριθμός των ατόμων, που διαθέτουν τουλάχιστον βασικό επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων, έχει μείνει στάσιμος στο 46% και η Ελλάδα παραμένει πολύ κάτω του μέσου όρου της Ε.Ε. (57%). Επίσης, η χώρα εξακολουθεί να έχει το χαμηλότερο ποσοστό ειδικών ΤΠΕ (1,4%) στην Ε.Ε., ενώ συνεχίζει να πάσχει από «διαρροή εγκεφάλων». Με δεδομένο ότι η χρήση των ΤΠΕ είναι αναγκαία σε πάνω από το 90% των θέσεων εργασίας, το χαμηλό ποσοστό ατόμων με τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες μπορεί να δράσει ανασταλτικά για την οικονομική ανάπτυξη της χώρας.

 

Όσον αφορά τις διαδικτυακές δραστηριότητες οι Έλληνες κάνουν μεγαλύτερη ή ίδια χρήση του Διαδικτύου σε σχέση με την Ευρώπη εν γένει. Ωστόσο, παρ’ όλο που όλο και περισσότεροι χρήστες έχουν αρχίσει να χρησιμοποιούν  διαδικτυακές τραπεζικές υπηρεσίες το 2017 (36%) σε σύγκριση με το 2016 (28%), το ποσοστό παραμένει πολύ κάτω από το μέσο όρο της Ε.Ε. (61 %). Το ίδιο παρατηρείται και για στις αγορές μέσω Διαδικτύου, που παραμένουν στάσιμες στο 45 % των χρηστών του Internet.

 

Ψηφιακές επιχειρήσεις

Οι συνολικές επιδόσεις της Ελλάδας όσον αφορά την ενσωμάτωση της ψηφιακής τεχνολογίας από τις επιχειρήσεις είναι ανεπαρκείς και προχωρούν με βραδύτερους ρυθμούς από το μέσο όρο της Ε.Ε. Ωστόσο, όπως παρατηρεί η έκθεση, η χρήση της ηλεκτρονικής ανταλλαγής πληροφοριών από τις επιχειρήσεις (37%) είναι πάνω από το μέσο όρο της Ε.Ε. (34%). Επίσης, η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τις επιχειρήσεις στην Ελλάδα είναι στο ίδιο επίπεδο με το μέσο όρο της Ε.Ε. (21 %).

 

Στο μεταξύ, το 2017 το ποσοστό των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούσε ηλεκτρονικά τιμολόγια (6,5%) αυξήθηκε, ενώ η χρήση υπηρεσιών cloud παρέμεινε στάσιμη (5,5%) σε χαμηλό επίπεδο. Επιπρόσθετα, ο κύκλος εργασιών ηλεκτρονικού εμπορίου των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων είναι χαμηλός, αλλά το 60% των επιχειρήσεων που πραγματοποιούν πωλήσεις μέσω Διαδικτύου, δραστηριοποιούνται σε άλλες χώρες.

 

Ηλεκτρονική διακυβέρνηση

Όπως αναφέρει η έκθεση που συνοδεύει την αξιολόγηση του DESI, στην Ελλάδα, οι ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες εξακολουθούν να αποτελούν έναν από τους πιο δύσκολους τομείς της ψηφιακής οικονομίας και κοινωνίας. Η χώρα προοδεύει μεν, αλλά οι επιδόσεις της είναι πολύ κάτω από το μέσο όρο της Ε.Ε. και βρίσκεται στην τελευταία θέση μεταξύ των 28 κρατών – μελών της Ε.Ε. Το ποσοστό των χρηστών της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης είναι χαμηλό (38%) σε σύγκριση με το μέσο όρο της Ε.Ε. (58%). Από την πλευρά της προσφοράς, όσον αφορά την παροχή ηλεκτρονικών δημόσιων υπηρεσιών, η Ελλάδα σημείωσε κάποια πρόοδο το 2017 με 14/100 προσυμπληρωμένα έντυπα σε σύγκριση με 5/100 το 2016, αλλά παραμένει πολύ κάτω από το μέσο όρο της ΕΕ (53/100) και βρίσκεται στην 27η θέση.