Προθερμοκοιτιδες “επωασης” αναπτυξης και απασχολησης

Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) αποτελούν το 99% του συνολικού επιχειρηματικού δυναμικού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμβάλλοντας με πάνω από το ήμισυ του ΑΕΠ που δημιουργείται  στις 29 χώρες – μέλη, ενώ παρέχουν και τα δύο τρίτα των θέσεων εργασίας του ιδιωτικού τομέα στην Ευρωπαϊκή ήπειρο.

Η εικόνα για την Ελλάδα, παρά τα προβλήματα που έπληξαν καίρια τη μικρομεσαία επιχείρηση συνεπεία της οικονομικής κρίσης δεν διαφέρει σημαντικά. Τουναντίον. Είναι λοιπόν απολύτως κρίσιμο να βρεθούν αποτελεσματικοί τρόποι στήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, που παραμένουν η ραχοκοκαλιά της οικονομίας, ώστε η αναγέννηση της αγοράς να γίνει σε μία πιο στέρεη βάση.

Ένας θεσμός που μπορεί να δημιουργήσει το απαραίτητο περιβάλλον για την ανάπτυξη  δυναμικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων είναι οι προθερμοκοιτίδες. Ένα περιβάλλον προσομοίωσης και άρα έρευνας για μελλοντικές επιχειρηματικές δραστηριότητες. Συγχρόνως παρέχουν θέσεις εργασίας, εκπαίδευσης, αλλά και συμβουλευτικής καθοδήγησης στο πρώιμο στάδιο της δημιουργίας ενός εταιρικού σχήματος. Πρόσφατα στη χώρα μας, έχουμε γίνει μάρτυρες ενός ισχυρού ενδιαφέροντος, κυρίως από νέους, γύρω από τα start ups, τις λεγόμενες και νεοφυείς επιχειρήσεις, που αναζητούν το κατάλληλο περιβάλλον και την απαραίτητη χρηματοδότηση για να εξελίξουν και να μετουσιώσουν μια καινοτόμα ιδέα σε επιχειρηματική πρόταση.

Προφανώς όλες αυτές οι πρωτοβουλίες δεν θα πετύχουν. Η στατιστική αναφέρει πως στις 1.000 τέτοιες επιχειρηματικές απόπειρες, περίπου 50-60 μετεξελίσσονται σε επιχειρήσεις και μόλις 5-6 γίνονται success stories και καταλήγουν σε συστηματική και σημαντική κερδοφορία προς όφελος των μετόχων τους.  Καθώς όμως, ο θεσμός δείχνει να αποτελεί ένα πεδίο με πολύ σημαντικές προοπτικές εξέλιξης και άμεσα αποτελέσματα, αξίζει τον κόπο να αποτελέσει έναν πυλώνα επένδυσης.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα από το εξωτερικό είναι τα Startup Weekend με έδρα στο Σιάτλ. Μέσω του θεσμού ήδη πάνω από 8.190 νεοφυείς επιχειρήσεις έχουν δημιουργηθεί σε όλο τον κόσμο. Το Weekend  διαθέτει ισχυρούς χορηγούς όπως το ίδρυμα Kauffman, την Google και τη Microsoft. Άλλη περίπτωση αποτελεί το Seedcamp που εδρεύει στο Λονδίνο και αναπτύσσει τη συγκεκριμένη δραστηριότητα,  παρέχοντας κεφάλαιο εκκίνησης, καθοδήγηση, χώρους γραφείων και υποστήριξη σε νεοφυείς επιχειρήσεις μέσα από ένα πρόγραμμα διάρκειας ενός έτους. Η εταιρία διαθέτει ένα χαρτοφυλάκιο με πάνω από 70 επιχειρήσεις και υποστηρίζεται από πολλούς αυτόνομους επενδυτές, αλλά και πάνω από 30 funds υψηλού επιχειρηματικού κινδύνου, που συνήθως αναζητούν υψηλές αποδόσεις. Οι βασικοί μέτοχοι της είναι οι Reshma Sohoni και Carlos Espinal και το Founder Institute. Στο ινστιτούτο αυτό, με σχετικώς υψηλά δίδακτρα (1.000 δολάρια ανά τετράμηνο) οι δυνητικοί επιχειρηματίες παρακολουθούν μαθήματα με ένα στόχο να δημιουργηθεί μια πλήρως λειτουργική εταιρεία. Έχουν δημιουργηθεί με τον τρόπο αυτό 1.116 εταιρίες σε όλο τον κόσμο, από τις οποίες το 89% έχει περάσει το κρίσιμο στάδιο της ωρίμανσης των δραστηριοτήτων τους κι όχι μόνο επιβίωσαν μέσα από δύσκολες συνθήκες, αλλά, το κυριότερο, δημιούργησαν στην πορεία τους 11.000 νέες θέσεις εργασίας.

Στην Ελλάδα βέβαια ο θεσμός βρίσκεται ακόμη σε στάδιο πρωτόλειο. Ορισμένες πρωτοβουλίες άξιες αναφοράς είναι το πρόγραμμα  EGG (Enter-Grow-Go) της EFG Eurobank, με στόχο τη δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος και τόνωσης της νεανικής καινοτομικής επιχειρηματικότητας, κυρίως στον τομέα της τεχνολογίας των πληροφοριών. Επίσης το πρόγραμμα Orange Grove, της Ολλανδικής Πρεσβείας στην Αθήνα και των Ελληνο-Ολλανδών εταίρων της σ’ αυτό, το οποίο αποσκοπεί στην καταπολέμηση της ανεργίας των νέων και τη διασπορά νέων επιστημόνων.

Και βεβαίως οι Κυψέλες Επιχειρηματικότητας. Τη δράση αυτή του υπουργείου Παιδείας που μέχρι στιγμής υιοθέτησε και υλοποίησε η θερμοκοιτίδα i4g στη Θεσσαλονίκη και που λειτουργεί από το 2005, έχοντας υποβοηθήσει στη δημιουργία ικανού αριθμού νέων επιχειρήσεων. Μάλιστα, σήμερα στην i4g λειτουργούν επιχειρηματικά σχήματα, που  επιτυγχάνουν ετήσιο, συνολικό, τζίρο άνω των 10 εκατ. ευρώ! Ανάλογο παράδειγμα είναι και η εταιρία The Hub Events στην Αθήνα. Αυτή τη στιγμή το πρόγραμμα υλοποιεί τη δεύτερη δράση του σε 4 πόλεις (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ηράκλειο και Πάτρα), ενώ αναμένεται να υλοποιηθούν άλλες 6 δράσεις σε όλη την Ελλάδα. Άλλοι θεσμοί που παρέχουν υπηρεσίες προ-θερμοκοιτίδας είναι το Innovation Farm, ο οργανισμός Metavallon, και ο οργανισμός CoLab κλπ.

Οι προσπάθειες αυτές, ωστόσο, δεν εξασφαλίζουν το στοιχείο της συστηματικότητας που απαιτείται  προκειμένου να υπάρξει εξέλιξη του θεσμού και άρα μεγαλύτερα αποτελέσματα.

Το μυστικό για την επιτυχία του εγχειρήματος είναι η εφαρμογή της θεωρίας της χοάνης. Να  μεγιστοποιείται δηλαδή σταδιακά η εισροή υλικού, για να επιτευχθεί ικανοποιητική ροή εξόδου, όσον αφορά τα start ups. Στο τέλος της ημέρας, η χοάνη να παράξει νέες βιώσιμες επιχειρηματικές πρωτοβουλίες. Όσο πιο πολλές προθερμοκοιτίδες δημιουργηθούν σε Ανώτατα και Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, αλλά και εκτός αυτού του χώρου, τόσο πιο πολλοί θα είναι εκείνοι που θα πάρουν την απόφαση να πειραματιστούν με μια τους ιδέα. Έτσι, νομοτελειακά θα αυξηθεί και ο αριθμός των πραγματικών επιχειρήσεων που θα προκύψουν από αυτό το στάδιο επώασης και θα αναζητήσουν, κατόπιν, στέγη σε θερμοκοιτίδες, τεχνολογικά ή επιχειρηματικά πάρκα, προκειμένου να αναπτυχθούν περαιτέρω.

Οι πόροι της νέας προγραμματικής περιόδου (ΣΕΣ 2014-2020) είναι μια καλή ευκαιρία, που δεν πρέπει να χαθεί. Άλλωστε όπως φάνηκε και από τη μελέτη που εκπόνησε το ισραηλινό fund of fund “Yozma”, αν επενδυθούν στην έρευνα και την καινοτομία 1,17 δισ. ευρώ την προσεχή 7ετία, μπορεί να αυξηθεί το ΑΕΠ με ένα ποσό, μαζί με τη μόχλευση, άνω των 4 δισ. ευρώ και να δημιουργηθούν πάνω από 32.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας, κυρίως υψηλού μορφωτικού επιπέδου, γεγονός που θα κρατήσει στη χώρα ένα ανεκτίμητο πνευματικό κεφάλαιο και ίσως οδηγήσει και στον επαναπατρισμό κάποιων από εκείνους που ήδη έχουν μεταναστεύσει στο εξωτερικό.

Άρθρο του Πάρι Κοκορότσικου, προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου της Ευρωσύμβουλοι ΑΕ

Related Posts